Isıl İşlem

Isıl işlem, çeliğin iç yapısını (mikroyapı) ve mekanik özelliklerini kontrollü ısıtma-soğutma döngüleri ile optimize etme sürecidir. Her çelik kalitesi ve uygulama alanına göre farklı ısıl işlem reçeteleri uygulanır. Bu süreç, çeliğin sertlik, mukavemet, tokluk ve işlenebilirlik dengelerini belirler.

Tavlama (Annealing): Çeliğin 680–900°C'ye ısıtılıp yavaşça soğutulmasıyla yumuşatılması işlemidir. İç gerilmelerin giderilmesi, homojen tane yapısının oluşturulması ve sonraki işleme (talaşlı imalat, soğuk şekillendirme) için hazırlık amacıyla uygulanır. Küreselleştirme tavlaması ile çeliğin işlenebilirliği maksimize edilir.

Islah (Quenching & Tempering): Çeliğin 830–880°C'ye ısıtılıp yağ veya polimer ortamında hızla soğutulması (sertleştirme) ve ardından 150–700°C'de temperlenmesi işlemidir. Sertleştirme ile martensit yapı oluşturulur; temperleme ile istenilen sertlik-tokluk dengesi sağlanır. 42CrMo4, 34CrNiMo6 gibi ıslah çelikleri bu prosesle kullanım özelliklerini kazanır.

Sementasyon (Case Hardening): Düşük karbonlu çeliklerin (C10, 16MnCr5, 20MnCr5) yüzeyine 880–950°C'de karbon difüzyonu ile sert bir kabuk oluşturulması işlemidir. Yüzey sertliği 58–62 HRC'ye ulaşırken, çekirdek tok kalır. Dişli, kam mili ve rulman bileziği gibi aşınma direnci gerektiren parçalarda uygulanır.